Sağlık:

Evde yapılan konservelerin botulizme neden olabileceğini biliyor muydunuz? Peki, botulizm nedir, botulizm nasıl önlenir?

Eskiden hayatın ne kadar doğal ve sade olduğuna dair hikayelerle büyüyen bir nesil arasında, sağlıkbeslenme akımının da rüzgarıyla, evde yoğurt, turşu, konserve gibi gıdalar hazırlama modası giderek daha da yaygınlaşmakta.

Evde gıda işlemenin iyi yanı, kişilerin gıdaların içindeki malzemeleri tek tek kendilerinin seçebilmelerine olanak tanıması. Ancak konserve ya da geleneksel gıdalar yapmak için kullanılan sebzenin organik olması, ne yazık ki bu konservenin daha sağlıklı olacağı anlamına gelmediği gibi, bu işlemin taşıdığı riskleri de ortadan kaldırmıyor.

Evde gıda işlemenin çeşitli riskleri var. Öncelikle kullanılan süt gibi hammaddeler laboratuvar şartlarında bir analize girmeden kullanılıyor, dolayısıyla hammaddeden kaynaklanan riskler bertaraf edilemiyor. İkincisi, gıdanın işlenmesi sırasında gıda sanayiinin sağladığı hijyenik koşullar sağlanamıyor, bu da gıdalara çevreden mikropların bulaşması riskini artırıyor. Son olarak ambalajlı gıda üreticilerinin kullandığı kontrollü işlemler yerine sıcaklığın, asitliğin kontrol edilemediği, genellikle rastgele yöntemler uygulanıyor.

Turşu gibi yüksek oranda tuz ve asit, yani antimikrobiyel madde içeren gıdalarda risk düşük olsa da diğer gıdalar için aynı şeyi söylemek mümkün değil. Özellikle ev yapımı konservelerde çok riskli bir durum karşımıza çıkıyor: botulizm. Botulizm nedir ve nasıl önlenir sorularının cevabını aşağıda bulacaksınız.

Botulizm nedir?

Botulizm, genel olarak Clostridium botulinum adlı bakterinin ürettiği nörotoksinler sonucu oluşan bir rahatsızlıktır. Toksin içeren gıdanın tüketilmesi, yarada bulunan bakterinin toksin üretmesi, sporları yutulan bakterinin bağırsakta gelişerek toksin üretmesi gibi çeşitleri olan botulizm, kasları felç eden toksinin etkisi ile ortaya çıkar.

Sporların yutulması sonucu bağırsağa bakteri yerleşmesi, henüz bağırsak bakterileri gelişmemiş 12 aydan küçük bebekler için bir risktir. Bu en sık görülen botulizm çeşididir. Bebeğin bağırsağında herhangi bir rekabet ortamı olmadığı için rahatça gelişen bakterinin salgıladığı toksinler bebeği etkiler. Balda C. botulinum sporları bulunması riski olduğu için bebeklere bal yedirilmemesi tavsiye edilir.

Gıda kaynaklı botulizm bir seferde yoğun miktarda toksin alınabildiği için belirtilerin çok hızlı şekilde şiddetlendiği, çok ciddi bir rahatsızlıktır. Her ne kadar son yıllarda botulizm hastalarının ölüm oranı %50’lerden %5’lere kadar düşmüş olsa da, ciddi hastalar aylarca solunum cihazına bağlı kalabilmekte, rahatsızlığı atlatanların ise yorgunluk ve nefessiz kalma gibi şikayetleri yıllarca sürebilmektedir.

Gıda kaynaklı botulizm çoğunlukla asit içeriği düşük ev yapımı konserve ve geleneksel ürünlerden kaynaklanır. C. botulinum oksijensiz ortamda çoğalan bir bakteridir. Ayrıca asit değil baz ortamları sever. Bu nedenle bahsi geçen, uygun şekilde yapılmamış konserveler bu bakterinin çoğalarak toksin üretmesi için çok uygun bir ortam sağlar. Benzer şekilde, örneğin zeytinyağının içine sarımsak ve başka çeşniler koyarak uzun süre bekletmek, sarımsağın baz karakterli bir gıda oluşu ve zeytinyağının oksijenle teması engellemesi nedeniyle botulizm bakterisinin üremesine neden olabilen bir uygulamadır.

Evde konserve ya da saklama yapacakların hijyene ve kaynatma koşullarına üst düzey özen göstermeleri gerekmektedir. İçerisinde sarımsak ve otlar bekletilen zeytinyağları, bakteri üremesi riskini düşürmek için buzdolabında saklanmalıdır. Botulizm toksini sıcaklığa dayanıklı olmadığı için ev yapımı konserve gıdaların tüketilmeden önce 10 dakika kadar kaynatılması zehirlenme riskini düşürecektir.

Misafir Avatar
İsim
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×

Sağlıklı beslenerek diyabetin önüne geçmek...
International Journal of Food Sciences and Nutrition dergisinde yayınlanan çalışma, inflamasyon biyoişaretleri...

Haberi Oku